Interim

Wet DBA

Hoe bepaal je de juiste arbeidsrelatie met de arbeidskrachten binnen jouw organisatie?

Met de naderende opheffing van het handhavingsmoratorium op de Wet DBA, wordt het nog belangrijker om de arbeidsrelatie goed vast te leggen. De arbeidsrelatie bepaalt de verhouding tussen een organisatie en de persoon die werk uitvoert, en voorkomt schijnzelfstandigheid. In dit artikel lees je wat een arbeidsrelatie inhoudt, hoe je deze samen met de opdrachtnemer kunt bepalen, en welke gevolgen het heeft voor zowel de organisatie als de werkenden.

Wat is een arbeidsrelatie en waarom is het belangrijk deze te kwalificeren?

Een arbeidsrelatie is de juridische verhouding tussen een organisatie en de persoon die werk verricht, meestal vastgelegd in een overeenkomst. De aard van deze relatie bepaalt onder andere de rechten en plichten van beide partijen, zoals beloning, arbeidsvoorwaarden en sociale zekerheden. Daarnaast biedt het inzicht in belastingverplichtingen en arbeidsrechtelijke bescherming. Het is essentieel om de arbeidsrelatie goed te kwalificeren, omdat dit helpt bij het voorkomen van schijnzelfstandigheid, waarbij een opdrachtnemer zich voordoet als zelfstandige, maar eigenlijk als werknemer zou moeten worden gezien. Dit kan grote juridische en fiscale gevolgen hebben voor zowel de opdrachtgever als de opdrachtnemer.

Verschillende arbeidsrelaties: dienstbetrekking of zzp?

De Wet DBA heeft de noodzaak vergroot om de juiste arbeidsrelatie te identificeren. Dit geldt vooral voor de vraag wanneer er sprake is van een dienstbetrekking of wanneer iemand als zelfstandige (zzp’er) werkt.

• Dienstbetrekking: Een werknemer werkt onder gezag van een werkgever, met duidelijke arbeidsvoorwaarden zoals loon en sociale zekerheden. De werkgever draagt verantwoordelijkheid voor bijvoorbeeld ziekteverlof en vakantiedagen;
• Zelfstandigheid (zzp): Zelfstandigen hebben meer vrijheid in het bepalen van hun werktijden, tarieven en de opdrachten die ze aannemen. Ze dragen zelf het commerciële risico en worden alleen betaald voor de daadwerkelijk geleverde diensten.

Wat is schijnzelfstandigheid?

Schijnzelfstandigheid treedt op wanneer iemand zich als zelfstandige voordoet, maar de werkrelatie meer lijkt op een dienstbetrekking. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn als een zzp’er volledig afhankelijk is van één opdrachtgever, langdurig in de organisatie meedraait, of weinig vrijheid heeft in het bepalen van werktijden en tarieven. De Wet DBA was bedoeld om dit soort situaties te voorkomen, maar door de onduidelijkheid die het veroorzaakte, werd er een handhavingsmoratorium ingesteld. Dit moratorium vervalt op 1 januari 2025, waardoor de Belastingdienst voortaan actiever zal handhaven op schijnzelfstandigheid.

Handhaving schijnzelfstandigheid

Vanaf 1 januari 2025 vervalt het handhavingsmoratorium, en zal de Belastingdienst strikter controleren op schijnzelfstandigheid. Dit betekent dat bedrijven bij controle direct boetes kunnen krijgen als blijkt dat ze onterecht zzp’ers in dienst hebben. De overheid heeft echter opgeroepen tot een ‘zachte landing’, wat betekent dat de handhaving risicogericht zal zijn, met de nadruk op duidelijke gevallen van schijnzelfstandigheid, onderbetaling en gedwongen zelfstandigheid.

Dienstbetrekking of zelfstandigheid? Je ontdekt het in 9 stappen

De Hoge Raad heeft in het Deliveroo-arrest negen gezichtspunten opgesteld om te bepalen of er sprake is van een dienstbetrekking of zelfstandig ondernemerschap. Deze gezichtspunten worden door de Belastingdienst gebruikt bij de beoordeling van een arbeidsrelatie. De negen gezichtspunten zijn:

1. Aard en duur van de werkzaamheden: Eenvoudige, langdurige taken wijzen vaak op werknemerschap. Zelfstandigen verrichten vaker specialistische, kortdurende opdrachten;
2. Wijze waarop de werkzaamheden en werktijden worden bepaald: Zelfstandigen hebben vrijheid in het bepalen van werktijden en opdrachten. Werknemers zijn vaak onderworpen aan bepaalde regels;
3. Inbedding in de organisatie: Werknemers werken vaak integraler in de organisatie, terwijl zelfstandigen extern werken;
4. Verplichting het werk persoonlijk uit te voeren: Werknemers zijn verplicht om het werk zelf uit te voeren, terwijl zelfstandigen zich kunnen laten vervangen;
5. Contractuele regeling: Zelfstandigen onderhandelen vaak over hun voorwaarden, terwijl werknemers een vast contract hebben;
6. Wijze waarop de beloning wordt bepaald: Zelfstandigen bepalen hun eigen tarieven, terwijl werknemers vaak een vast loon ontvangen;
7. Hoogte van de beloningen: Zelfstandigen verdienen meestal meer dan werknemers, aangezien ze hun eigen tarieven bepalen;
8. Commercieel risico: Zelfstandigen dragen het commerciële risico, terwijl werknemers doorgaans doorbetaald worden bij ziekte of annulering;
9. Ondernemerschap in het economisch verkeer: Zelfstandigen kunnen werken voor meerdere opdrachtgevers, terwijl werknemers vaak gebonden zijn aan één werkgever.

Het Deliveroo-arrest

In dit arrest werd bepaald dat de bezorgers van Deliveroo geen zelfstandigen waren, maar werknemers, aangezien hun werk de kenmerken van een dienstbetrekking vertoonde. Dit arrest heeft de bovengenoemde gezichtspunten geïntroduceerd, die nu als leidraad dienen voor het bepalen van de arbeidsrelatie.

Zzp’ers via Lanza: geen sprake van een arbeidsovereenkomst

Bij de professionals die via Lanza werken, is er duidelijk sprake van zelfstandig ondernemerschap. De belangrijkste kenmerken die wijzen op zelfstandigheid zijn:

• Vrijheid in werk- en werktijdkeuze;
• Vrijheid om zich te laten vervangen;
• Onderhandelingsruimte over het tarief;
• Zelf het commerciële risico dragen;
• Werken voor meerdere opdrachtgevers.

Lanza biedt hiermee een platform dat voldoet aan de eisen van de Wet DBA en voorkomt schijnzelfstandigheid.

Heb je vragen over de toepassing van deze gezichtspunten binnen jouw organisatie? Neem dan contact op voor meer informatie.

De veranderingen in de zzp-regels vanaf 2025 zijn zeker belangrijk voor opdrachtgevers die met zelfstandigen werken. Het handhavingsmoratorium op de wet DBA wordt opgeheven, wat betekent dat de Belastingdienst scherper gaat handhaven op schijnzelfstandigheid. Er zijn echter geen nieuwe regels per se; de wet zelf blijft gelijk, maar de handhaving wordt strikter. De Belastingdienst kan vanaf januari 2025 direct naheffingen opleggen bij schijnzelfstandigheid, wat betekent dat opdrachtgevers alert moeten zijn op hoe ze zzp’ers inzetten.

Er wordt niet alleen gekeken naar de formele overeenkomst, maar ook naar de werkelijke situatie (de holistische toets). Belangrijke punten om op te letten zijn onder andere het aantal opdrachtgevers, de vrijheid om tarieven te onderhandelen, de mogelijkheid tot vervanging, en het dragen van commercieel risico. Lanza lijkt goed gepositioneerd om deze risico’s te mitigeren, vooral dankzij de mogelijkheid voor zelfstandigen om voor meerdere opdrachtgevers te werken, hun tarief te onderhandelen, en commerciële risico’s zelf te dragen.

Wat betekent de DBA-wetgeving voor opdrachtgevers van Lanza?

De Wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties) krijgt weer veel aandacht door het opheffen van het handhavingsmoratorium per 1 januari 2025. Dit roept vragen op bij bedrijven die samenwerken met freelancers. Wat verandert er precies? En (hoe) moeten bedrijven zich voorbereiden op de handhaving? In dit artikel bespreken we de kernpunten van de Wet DBA, wat de wet betekent voor bedrijven en hoe je kunt controleren of je deze wet goed naleeft.

Wat is de Wet DBA?

De Wet DBA werd in 2016 ingevoerd om de relatie tussen bedrijven en zelfstandige professionals (freelancers) duidelijker te maken. De wet gaat ervan uit dat zowel de opdrachtgever als de freelancer samen beoordelen of er sprake is van loondienst of van een opdracht buiten dienstverband. Hoewel de wet al in 2016 werd ingevoerd, ontstond er veel onzekerheid en discussie, waardoor het handhavingsmoratorium werd ingesteld. Dit betekent dat de Belastingdienst geen boetes of naheffingen oplegt, tenzij er sprake is van kwaadwillendheid of een aanwijzing.

Waarom is de Wet DBA belangrijk?

De Wet DBA bevordert eerlijke concurrentie op de arbeidsmarkt en beschermt freelancers tegen schijnzelfstandigheid. Het zorgt ervoor dat opdrachtgevers geen freelancers inzetten om verantwoordelijkheden te ontwijken en legt de verantwoordelijkheid bij bedrijven om de arbeidsrelatie correct vast te stellen.

Wet DBA versus Wet VBAR – wat is het verschil?

In gesprekken over de Wet DBA komt vaak de Wet VBAR (Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties en Rechtsvermoeden) ter sprake. De Wet DBA leidde tot veel onzekerheid over hoe de arbeidsrelatie juist te duiden. Het wetsvoorstel Wet VBAR, dat momenteel nog bij de Raad van State ligt, is bedoeld om meer duidelijkheid te geven over wanneer er sprake is van een arbeidsrelatie en wanneer niet. Het is echter nog geen wet, en we verwachten de eerste effecten pas in 2026.

Veranderingen in de Wet DBA per 2025: wat bedrijven moeten weten

Vanaf 1 januari 2025 wordt het handhavingsmoratorium opgeheven, wat betekent dat bedrijven die de regels niet naleven, boetes en naheffingen kunnen verwachten. Tot dat moment kregen bedrijven eerst een waarschuwing, maar dit vervalt vanaf 2025. De overheid heeft echter ook aangegeven dat er een “zachte landing” zal zijn, met risicogerichte handhaving die zich richt op gedwongen zelfstandigen en schijnzelfstandigheid.

Hoe gaat de Belastingdienst handhaven op de Wet DBA?

De Belastingdienst zal volgens een risicogerichte strategie handhaven. Dit houdt in dat ze niet meteen boetes opleggen, maar wel kunnen controleren op de naleving van de wet. Bedrijven kunnen zich voorbereiden door te zorgen dat ze de juiste maatregelen nemen tegen schijnzelfstandigheid en goed kunnen aantonen dat ze de wet naleven.

Handhaven volgens de schillenaanpak

De Belastingdienst werkt met de schillenaanpak, wat betekent dat ze eerst beoordelen of een organisatie maatregelen neemt tegen schijnzelfstandigheid. Als dit het geval is, wordt er geen verdere controle uitgevoerd. Het is belangrijk om de arbeidsrelaties goed vast te leggen en te controleren aan de hand van de Wet DBA en relevante jurisprudentie. Als een organisatie niet voldoet, volgt een grondig onderzoek, wat kan leiden tot een naheffingsaanslag.

Over Lanza

Lanza biedt bedrijven eenvoudig toegang tot een netwerk van flexibele en kwalitatieve freelancers, precies wanneer ze nodig zijn. Ons platform zorgt ervoor dat freelancers goed beoordeeld en geverifieerd zijn, zodat bedrijven snel kunnen opschalen. Sinds onze oprichting houden wij nauw contact met de Belastingdienst om duidelijkheid te krijgen over de Wet DBA. We nemen verschillende maatregelen om schijnzelfstandigheid te voorkomen en zo zowel de opdrachtgever als de freelancer te beschermen.

Wil je meer weten over het werken met freelancers via Lanza? We helpen je graag verder.

Wat is “Schijnzelfstandigheid” of “Verkapt dienstverband”?

Schijnzelfstandigheid is wanneer een persoon formeel als zzp’er werkt, maar feitelijk een dienstbetrekking heeft. Dit kan het geval zijn als de zelfstandige volledig afhankelijk is van één opdrachtgever, weinig vrijheid heeft over werkuren en tarieven, of geen commercieel risico draagt. Het wordt vaak gezien als een poging om arbeidsrechtelijke verplichtingen te omzeilen, zoals het aanbieden van een sociaal vangnet, pensioen, en andere rechten voor werknemers.

Gevolgen van schijnzelfstandigheid:

• Voor de overheid: Schijnzelfstandigheid ondermijnt het sociale zekerheidsstelsel, omdat zelfstandigen minder bijdragen via premies en belastingen.
• Voor de zzp’er: De werkende heeft geen recht op werknemersvoordelen, zoals pensioenopbouw, ziekteverlof, of ontslagbescherming.
• Voor de opdrachtgever: Het risico bestaat dat de Belastingdienst schijnzelfstandigheid vaststelt, wat kan leiden tot naheffingen en boetes.

Hoe voorkom je schijnzelfstandigheid?

Bedrijven kunnen schijnzelfstandigheid voorkomen door de arbeidsrelatie goed te kwalificeren. De Belastingdienst gebruikt negen criteria om te bepalen of er sprake is van een arbeidsovereenkomst of niet. Deze omvatten onder andere:

1. De aard en duur van de werkzaamheden;
2. De mate van inbedding in de organisatie;
3. De vrijheid van de zzp’er om werkuren, tarieven en vervanging te bepalen;
4. Het commercieel risico dat de zzp’er draagt.

De Holistische Toets:

Bij het bepalen of er sprake is van schijnzelfstandigheid, kijkt de Belastingdienst naar het geheel van de omstandigheden (de holistische toets). Alle negen criteria worden samen beoordeeld, wat betekent dat niet één enkel aspect bepalend is.

De Wet DBA en handhaving vanaf 2025:

Met de Wet DBA werd geprobeerd schijnzelfstandigheid tegen te gaan, maar deze bracht verwarring. Vanaf 2025 wordt het handhavingsmoratorium opgeheven, wat betekent dat de Belastingdienst dan direct naheffingen kan opleggen bij schijnzelfstandigheid, zonder eerst een aanwijzing te geven.

Hoe Lanza schijnzelfstandigheid voorkomt:

Lanza biedt een platform waar zelfstandigen zelf klussen kunnen kiezen, hun uurtarief kunnen onderhandelen, en zich kunnen laten vervangen, zowel via het platform als daarbuiten. Lanza heeft ook de 660-urenregeling geïntroduceerd, die ervoor zorgt dat zzp’ers niet meer dan 660 uur per jaar voor dezelfde opdrachtgever werken. Dit voorkomt langdurige afhankelijkheid van één opdrachtgever en houdt de relatie tussen opdrachtgever en zzp’er flexibel.

Door deze maatregelen is het risico op schijnzelfstandigheid minimaal bij het werken met zelfstandigen via Lanza.

Met deze inzichten kun je als bedrijf helpen voorkomen dat een arbeidsrelatie ten onrechte wordt gekwalificeerd als een dienstbetrekking. Het is belangrijk om duidelijke afspraken te maken en de zelfstandigheid van zzp’ers te respecteren om juridische en financiële risico’s te vermijden.